"Als vliegen de taal van de mensheid was, dan was ballonvaren haar poëzie." Staand in een open mandje onder een bel hete lucht, zonder roer of aandrijving wegzweven naar onbekende bestemming is, zeker in onze overvolle en gereglementeerde samenleving een uitzonderlijke belevenis.

Dat avontuur begon op 21 november 1783, toen de eerste bemande ballon opsteeg uit Parijs, met aan boord Pilatre de Rozier en de jonge officier Marquis d'Arlandes. Ze verwarmden de lucht in de door de gebroeders Montgolfier gebouwde ballon met behulp van een strovuur. Geheel tegen de verwachtingen van het publiek daalden ze na 25 minuten weer veilig neer nabij wat nu de Place d'Italie heet. Het leverde het tweetal een plaats in de geschiedenisboeken op, en de koning van Frankrijk beloonde ze met adellijke titels en landerijen.

Anno 2004 staan we nog steeds in manden, gevlochten uit wilgeteen en aanverwante materialen. En zelfs het scheutig uitdelen van titels is nog altijd een traditie - zij het symbolisch.

Het strovuur is vervangen door propaanbranders en de ballon is niet langer gemaakt uit papier en geïmpregneerd zijde, maar van moderne kunstvezels. Het gevoel blijft echter hetzelfde: vrij van aardse beslommeringen in een open mandje staan, terwijl de wind je naar onbekende bestemming drijft. Op reis gaan zonder duidelijk doel, zonder roer of aandrijving, met niets anders dan vaak subtiele verschillen in luchtstromingen om te gebruiken als je enigszins van de gemiddelde koers wilt afwijken. En altijd de vraag: wie komen we tegen als we eenmaal geland zijn?

Het Ballonteam JOY is een informeel groepje ballonenthousiasten rond piloot Frank Schweppe en crew chief Nathalie Fischer. Jarenlang namen wij deel aan competities op hoog niveau: het Nederlands kampioenschap, de World Honda Grand Prix, de Coupe d'Europe...

Wij hebben inmiddels een plek (toepasselijk 'Le Ballon Bleu' genoemd) in de Combrailles in Frankrijk (Auvergne), en bieden daar op beperkte schaal passagiersvaarten aan boven het schitterende landschap. Niet meer dan twee personen per keer, want we blijven varen in onze kleine wedstrijdballon.

Het ballonseizoen loopt van begin april tot eind september (bij ons: eind oktober). In de wintermaanden varen we slechts af en toe. Doorgaans vaart men 's avonds, in de laatste twee uur voor zonsondergang, omdat dan de atmosfeer voldoende tot rust komt. Dat geldt ook 's ochtends vroeg - eigenlijk het beste tijdstip voor een ballonvaart als je bereid bent echt vroeg op te staan. Zeker in de omgeving van ons nieuwe thuis in de Auvergne gaat dat op: ochtendvaarten zijn daar nog mooier dan avondvaarten. En die zijn al niet misselijk.
Als we een nieuwbakken passagier aan boord hebben gehad, vindt er altijd een hilarisch doopceremonieel plaats en trekken we een fles champagne open.

Het ware gevoel van een ballonvaart kun je niet in woorden uitleggen, dat moet je ervaren. Daarom ons advies: probeer het eens.

Regels

Natuurlijk hebben we een vergunning voor het vervoer van passagiers, afgegeven door de Dienst Luchtvaart. Zo'n document (het 'Balloon Operator's Certificate') moet iedere ballon-eigenaar in Nederland namelijk hebben. In de eisen voor zo'n vervoersvergunning staat ook dat de ballon moet worden onderhouden door een erkend onderhoudsbedrijf, en dat gebeurt dus ook met onze 'JOY'.
Net als de meeste Nederlandse ballonvaarders heb ik eind 2004 mijn brevet moeten inwisselen voor een 'commercial pilot's licence - free balloons' (CPL-FB), ofwel een verkeersvliegersbrevet voor ballonnen. Dat klinkt interessanter dan het is, in de praktijk zorgt het vooral voor een hoop extra bureaucratie vergeleken met mijn oorspronkelijke 'private pilot's licence - free balloons' (dus gelijk aan een sportvliegbrevet) dat ik in 1986 behaalde. Europa is nog lang geen eenheid, dus om in Frankrijk met Franse ballons en passagiers te mogen varen heb ik in de zomer van 2005 ook mijn Franse Licence de Pilote de Ballon Libre behaald. Daarmee mag je in Frankrijk (en elders op de wereld met Franse ballons) hetzelfde, of zelfs meer dan, in Nederland met het CPL-FB. En door als invaller met grote passagiersballons boven de Auvergnatse vulkanen te varen voor een Frans bedrijf houd ik meteen mijn Nederlandse type-bevoegdheid voor die grotere ballons geldig. Het mooie uitzicht laat je het gesjouw met het zware materieel weer vergeten, en voor mij is het een sport om met een acht- of tienpersoons ballon even precies te varen als met een kleine...

Top